Pad naar deze pagina: van Artikelen naar:

Omgaan met emoties van kinderen

Geschreven door Judith van den Berge 

Voor kinderen is het belangrijk om vertrouwd te kunnen raken met het hebben van emoties en ook om te leren omgaan met hun eigen emoties. Voor het kind is het wezenlijk dat het hierin enige begeleiding van de ouders krijgt. In dit artikel wil ik daar verder op ingaan.

Het omgaan met emoties van kinderen kan een hele uitdaging zijn. Heftige emoties van je kind kunnen veel in beweging zetten en een vergrootglas leggen op je eigen emoties. Soms schiet je in reactie op emoties van je kind, zelf in een heftige emotie of reageer je buitensporig. Als ouder is het een uitdaging om je eigen emoties onder de loep te nemen. We verwarren emoties nog wel eens met gevoelens en andersom. Daarom eerst aandacht voor het onderscheid dat er, vanuit mijn visie, bestaat tussen beiden.

Gevoelens zijn noch negatief noch positief. Het zijn gewoon neutrale rapporteringen, een soort barometer van wat er gebeurt in je eigen wereld die openstaat voor en afgestemd is op energie. Je kan het zien als een fysieke gewaarwording van zowel de zintuigelijke wereld als de innerlijke wereld. Subtiele energieën die meer te maken hebben met het verstaan van het hogere, het verbonden zijn met alles wat er is.

  • Gevoelens zijn naast neutraal ook stil van aard, het zijn de fluisteringen van de ziel.
  • Gevoelens overstijgen verstand en emoties. Het is het weten van je hart.
  • Gevoelens komen van je hogere zelf naar je toe. Als je af en toe heel stil bent dan kun je de fluisteringen in je hart voelen en ontvangen.
  • Gevoelens helpen je om juist dichter bij je eigen essentie en/of licht te komen.

Soms staan emoties de stilte om te voelen in de weg en is het lastig om naar je ziel te luisteren. Dan is het handig om eerst de emoties aandacht te geven door ze even te voelen en daarna los te laten.

Emoties 
Een emotie is een combinatie van gevoel en een gedachte over dat gevoel.
Het gevolg hiervan geeft een soms plotselinge reactie van zowel ons fysieke als energetische systeem. Deze reactie wordt onbewust en automatisch gestuurd en is meestal naar buiten gericht. Voorbeelden zijn innerlijke belevingen van onder meer angst, vreugde, boosheid of verdriet.

  • Een emotie is vaak een soort explosie van onbegrip.
  • Het is vaak een reactie op iets wat je in eerste instantie niet zomaar begrijpt.
  • Een emotie heeft meestal iets heftigs en/of dramatisch in zich.
  • Emoties kunnen tijdelijk een ontlading geven.
  • Een emotie kan je verwijderen van je eigen essentie en/of licht in jezelf alsof er als het ware een wolk voor je eigen zon schuift.


Emoties verdragen
Eén van de taken die ouders naar mijn beleving hebben, is het kind stimuleren en begeleiden zodat het als een zelfstandig, krachtig en onafhankelijke wezen de wereld in kan gaan. Het hebben van emoties is in de ontwikkeling van het kind een belangrijk gegeven. Emoties zijn volgens mij een noodzakelijke expressie voor het kind om uiteindelijk in zijn of haar eigen ik-kracht te kunnen komen. De kracht die het kind nodig heeft om de wereld in te gaan. Het vertrouwd kunnen worden met emoties zorgt ervoor dat kinderen zich emoties op den duur zelf eigen kunnen gaan maken.
Veel ouders mogen naar mijn gevoel daarom nog veel meer leren verdragen, dat een kind heftige emoties heeft en dat het bijvoorbeeld heel boos of heel verdrietig kan en mag zijn.

Begrip ontwikkelen
Op de eerste plaats is het dus van belang dat ouders emoties bij kinderen tot op een zekere hoogte toestaan en niet zomaar ontkennen. Verder kan je als ouder je kind begeleiden in het krijgen van begrip omtrent zijn emoties. Je kunt je kind zodanig begeleiden dat het leert begrijpen waar deze emoties vandaan komen, zodat het er op den duur zelf verantwoordelijkheid voor kan nemen. Het kind kan met jouw hulp zijn emoties leren begrijpen als ‘explosies van onbegrip’ en door dit begrip kan het voorkomen dat het  ‘verdrinkt’ in zijn emoties en chaotisch gaat handelen.

Een passende houding
Wanneer kinderen thuis mogen oefenen in het hebben en uiten van emoties vraagt dat van de ouders een bereidheid om te zoeken naar hun eigen passende houding ten opzichte van hun kind. En dat hoeft niet perfect te zijn, immers niemand is perfect. Het is al een grote winst als je bereid bent te zoeken welke houding dat is.
Indien je kind emotioneel reageert doet dat, in dat moment, een beroep op jou als ouder om tijdelijk je eigen emoties aan de kant te zetten. Dit om jezelf niet te verliezen in een eigen persoonlijke stukje en er neutraal of misschien zelfs onvoorwaardelijk te kunnen zijn voor je kind. Dat is op zich al een gigantische uitdaging. Na de emotionele bui van het kind kan je als ouder op een later tijdstip ruimte maken voor je persoonlijke stuk met je eigen emoties.

Niet te groot en niet te klein
In een emotionele moment van je kind vraagt het als ouder een houding te vinden waarin je het kind niet té groot aanspreek en ook weer niet te klein, te kinderlijk. De uitdaging zit erin om je kind aan te spreken als echt kind. Dit geldt daarna ook als je vraagt aan je kind om op een bepaalde manier te handelen. Welk toon past bij de leeftijd van je kind? Meestal is dat per kind anders, onafhankelijk van de leeftijd.
Als je de juiste toon hebt gevonden kun je de emotie van je kind benoemen. Wanneer de emotie er mag zijn neemt de heftigheid vanzelf af omdat het kind zich gezien, verstaan en  begrepen voelt. Bijvoorbeeld “Jij bent boos he? Ik begrijp het.” Dit begrip is helend voor je kind. Omarm je kind met je liefde. Door je liefdevolle aandacht breng je het kind van buiten naar binnen zodat het de verantwoordelijkheid van zijn eigen emotie kan nemen. Je hebt als ouder altijd en steeds weer opnieuw de kans en de keuze om de emotie van je kind te accepteren of te ontkennen.

Gedraag je!
Elk kind is een zelfstandig wezen met een eigen bewustzijn, een gedachtewereld en een weten. Het kind heeft vooral behoefte aan een bedding van liefde, zorg en ruimte voor eigen keuzes. Het kind heeft nog geen behoefte om zich al volwassen te moeten gedragen. Toch hoor ik met de regelmaat van de klok volwassenen zeggen dat een kind zich een beetje volwassen moet gedragen. Wat ze volgens mij dan bedoelen, is dat kinderen hun gevoelens in moet dammen en dat ze zich volgens een eis of norm van hun ouders moeten gedragen. Dat is in mijn beleving gedrag dat los staat van hun harts- en levensenergie. Het is gedrag dat past binnen normen en zonder verbinding te hebben met het leven zelf.

Lekker spelen
Veel volwassenen zijn inmiddels behoorlijk aangepast geraakt aan de normen van de buitenwereld. Door die normen kunnen zij zich niet meer zo vrij voelen en bijvoorbeeld niet meer zo lekker spelen zoals kinderen dat kunnen.
Mijn ervaring leert dat kinderen van nature graag willen leren en dat ze dat vooral juist spelend willen doen. Dit kan een onbewust conflictpunt zijn tussen ouder en kind.

Kind mogen zijn
Ik zie regelmatig kinderen die zich behoorlijk ongelukkig voelen onder de maatschappelijke druk omdat ze zich altijd maar normaal moeten gedragen.
In mijn beleving is dat een logisch gevolg omdat dit gedrag niet klopt met hoe kinderen werkelijk zijn. Kinderen van nu kunnen behoorlijk last hebben van het feit dat ze geen kind mogen zijn. Dat ze niet als kind spelend mogen leren en niet spelend mogen werken.

Ga je de uitdaging aan?
Ik zou volwassenen uit willen dagen om zichzelf af te vragen wat het met je doet als een kind heftige emoties laat zien. Wat zegt het over jou?
Durf je bij jezelf te onderzoeken waarom je juist zo reageert of juist dát gedrag laat zien als je kind emotioneel wordt?

Als ouder omgaan met eigen emoties
Ook je eigen emoties verdienen je aandacht en aanvaarding. Ze zijn een deel van jou dus kun je ze beter niet onderdrukken. Wat je wegstopt wil gezien worden en komt vanzelf weer naar je toe. Je kunt een emotie zien als iets wat naar je toe komt om in jou geheeld te worden. Je mag het er laten zijn maar het is niet de bedoeling dat emoties gaan overheersen. Nodig je emotie uit, laat het er helemaal zijn en blijf er bewust bij aanwezig. Dit geeft inzicht en begrip, het maakt je vrij en brengt je terug naar je essentie en licht, zonder je emotie te onderdrukken.

Alle vragen die je als ouder hebt over het omgaan met emoties van je kind zijn uiteindelijk ook van toepassing op jezelf. Durf je je kind als spiegel te zien en te onderzoeken hoe je omgaat met je eigen emoties? Als je dit durft en op deze manier zelf met emoties omgaat ben je het levende voorbeeld voor je kind. Het gaat er uiteindelijk om dat zowel jijzelf als je kind gelukkige vrije mensen worden. Hiervoor is aandachtgeven aan emoties noodzakelijk en is het tegelijkertijd ontzettend bevrijdend om oude emoties los te laten.

Dit artikel is geschreven op op 5 oktober 2014 door Judith van den Berge


Dit was een tekst over Spiegelkinderen
Ontwerp: Ineke Keesom • Realisatie: Numaga-Design, Nijmegen.